Ontslaving: geschiedenis en wetgeving

17 februari 2021

De tabaksplant kwam oorspronkelijk voor in Amerika en werd al in de 10e eeuw door de Maya’s gebruikt voor rituele en medische doeleinden.

De eerste Europeaan die in contact kwam met tabak was Christoffel Columbus, die de plant in 1518 meebracht naar Spanje. Eén van zijn reisgezellen, de Spanjaard Rodrigo de Jerez, was de eerste roker van Europa. De mensen waren bang van de rook die uit zijn neus en mond kwam, en zagen dat als tovenarij. Hij moest dan ook voor zeven jaar de gevangenis in.

In 1560 stuurde de Fransman Jean Nicot, die toen gezant van Frankrijk in Lissabon was, de geneeskrachtige plant naar koningin Catharina de’ Medici om haar van haar hoofdpijn af te helpen. In 1564 werd de tabaksplant naar hem vernoemd (Nicotiana).

Na de Fransen en de Spanjaarden werd de tabak ook door de Engelsen ontdekt op hun ontdekkingsreizen. Vanaf dan werd tabak zeer populair in heel Europa. Mensen gingen het pruimen en snuiven of het werd in een pijp gestopt.

Aanvankelijk stuitte het roken in Europa op veel weerstand. In het begin van de 17de eeuw bestrafte tsaar Michael Romanov tabaksgebruik in zijn rijk met verbanning, excommunicatie en zelfs terechtstelling. In 1625 werd de eerste tabakstaks ingevoerd.

In 1800 deed de sigaar zijn intrede in Europa. De sigaret werd pas populair toen in 1881 de sigarettenmachine werd uitgevonden. Sindsdien werd de tabaksindustrie steeds groter en machtiger.

Vanaf het begin van de 19de eeuw werd roken sociaal algemeen aanvaard en kreeg het een positieve connotatie. Ten tijde van de revoluties die overal in Europa plaatsvonden in 1848 en 1849 gold het rookverbod als een uitdrukking van de willekeur van de vorsten, en het recht op roken in de openbare ruimte werd gezien als een verworvenheid die veroverd was op het despotisme.

In de jaren ’60 van de 20e eeuw rookte zowat 70 procent van de mannen en 40 procent van de vrouwen. In Groot-Brittannië bijvoorbeeld werd overal gerookt: in vliegtuigen en bioscopen, op het werk, in scholen en zelfs in ziekenhuizen.

Het duidelijke verband tussen roken en het risico op longkanker of hartaandoeningen werd voor het eerst in 1962 aangetoond in een baanbrekende epidemiologische studie van het Royal College of Physicians in het Verenigd Koninkrijk. Tevoren werd dat verband wel vermoed, maar nooit bewezen.

Naarmate in de loop van de 20ste eeuw meer bekend werd over de gezondheidsrisico’s, heeft het imago van roken een flinke knauw gekregen. In tegenstelling tot de jaren ’60, toen roken voornamelijk in de hogere sociale klassen voorkwam, zijn het nu veeleer de mensen met lagere inkomens die roken.

In België is de verkoop van tabak sinds 1 november 2019 verboden onder 18 jaar. Sinds 2003 is het ook verboden om te roken in overheids- en publieke gebouwen, op het openbaar vervoer en in scholen. Ook in horecazaken mag sinds 1 juli 2011 niet meer gerookt worden. Het is wel nog toegestaan in speciaal daarvoor ingerichte rookkamers en op terrassen.

Sinds 1 januari 2020 moeten tabaksproducten en aanverwante producten zoals sigarettenfilters verkocht worden in een neutrale verpakking, zonder logo’s of promotieteksten.

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ook interessant?

Ezekiël 34, 11-12 + 15-16a

Ezekiël 34, 11-12 + 15-16a

Ezekiël 34, 11-12 + 15-16a De Herengod zegt, zo vertelt een profeet: “Zelf zal ik mijn kudde behoeden en weiden, De...

De nacht van het verstand

De nacht van het verstand

De nacht van het verstand Apostelen die morren en die mompelen. De nacht van Jezus in de boomgaard van Olijven: Een...