De gratificatiecrisis

22 februari 2021

Johannes Siegrist (°1943) is een Zwitserse professor gespecialiseerd in de geneeskundige sociologie. Hij is de grondlegger van de gratificatiecrisis-theorie. Die houdt in dat de mens ziek wordt wanneer hij zich sterk inspant en daarvoor niet voldoende beloond wordt.

Als de inzet van iemand in de vorm van engagement, kennis, tijdsbesteding, identificering, resultaten en persoonlijkheid niet overeenkomt met een proportionele beloning – in de vorm van onder meer het loon, de werkzekerheid, de kansen op verdere vorming, carrière, machtsuitoefening en invloed – dan komt het tot een gratificatiecrisis, die ziekteverwekkend is.

Als iemand in de gratificatiecrisis verkeert, dan vermindert het gezondheidsbewustzijn, waardoor hij of zij vlugger zijn of haar toevlucht neemt tot stressdrinken, roken en het gebruik van andere middelen.

Onderzoek toont aan dat personen in de onderlaag van de maatschappij veel vaker roken dan mensen uit andere lagen. Veel auteurs schrijven dat toe aan de gratificatiecrisis.

Of je begint met roken, hangt voornamelijk van je sociale omgeving af. Je leert roken door het gedrag van anderen zoals je ouders of vrienden te imiteren. Ook worden een aantal positieve eigenschappen aan roken toegedicht. Het zou je imago een boost geven en je een meer ontspannen gevoel geven. Dat zijn dan ook de kenmerken die de reclame behendig weet uit te spelen om meer mensen aan de sigaret te krijgen.

Roken wordt ook als een culturele aanpassing aan de sociale omgeving beschouwd. Zo kan het onder andere helpen om de aandacht van anderen te trekken of om een gesprek met iemand te starten. De uitwisseling van sigaretten of van een aansteker of lucifers kan de eerste steen leggen voor een ontmoeting. Sommige mensen hebben nu eenmaal dat duwtje in de rug nodig om sociale contacten te leggen.

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ook interessant?

Ezekiël 34, 11-12 + 15-16a

Ezekiël 34, 11-12 + 15-16a

Ezekiël 34, 11-12 + 15-16a De Herengod zegt, zo vertelt een profeet: “Zelf zal ik mijn kudde behoeden en weiden, De...

De nacht van het verstand

De nacht van het verstand

De nacht van het verstand Apostelen die morren en die mompelen. De nacht van Jezus in de boomgaard van Olijven: Een...