Humanisme

Over een ding zullen we het niet eens worden en dat zijn de rechten die dieren horen te genieten ten opzichte van de mens. Nu ben ik diep ervan overtuigd dat de mens een uniek wezen is op aarde, begiftigd met bewustzijn en geheugen, en het vermogen informatie op te nemen en te produceren, onder meer onder de vorm van taal.

Die taal kan opgeslagen en in de literatuur bijgehouden worden. Het zijn toch een aantal dingen die dieren niet kunnen. Nu pleit ik niet voor wreedheid ten opzichte van levende wezens en zij verdienen ons respect, en liefdevolle omgang van het schepsel met de schepping. Dat is ook wat de Heilige Schrift van ons vraagt.

De openbaring berust op het offer. Dat gaat terug op Abraham en Isaak en het vormt de kern van zowel de bijbel als de koran, waar Isaak Ismael heet, maar dat maakt niet uit. Voor de Christenen komt daar het offer van Jezus op het kruis bij. De gewijde geschiedenis is doordrenkt van het idee van offers die volgens welbepaalde rituelen worden uitgevoerd.

Het slachten van een dier is door de godsdienst veroorloofd, maar aan voorwaarden onderworpen, om geen schuld op de slachter te werpen. Wij mogen vlees eten omdat God ons dat recht geeft, als we de opgelegde regels aanvaarden. Nu is er sinds Abraham, Christus en Mohamed veel tijd verstreken en we spreken niet meer in profetische termen.

Hoewel de Schrift nog steeds doorwerkt in onze beschaving, zijn we in de moderne tijden tot een meer filosofische instelling gekomen, met allerlei strekkingen, maar die van mij heet Humanisme: elke mens met al zijn gaven en talenten, maar ook met gebreken en tekortkomingen is een individu dat aanspraak maakt op de voorrechten van het mens-zijn.

Daar hoort gelukkig bij dat je niet geslacht en gegeten kunt worden. Dat is het grote verschil met de dieren. Dat neemt niet weg dat we waarschijnlijk aan een tijdperk beginnen waarin we met zijn allen steeds minder dierlijke producten moeten nuttigen om de overleving van onze soort te waarborgen. Ik wilde het hier alleen even over de ethiek hebben en niet over de ecologie, want dat is een ander paar mouwen.